Jamistość rdzenia kręgowego (syringomyelia)

Syringomyelia (SM) jest dość często występującym zaburzeniem u psów rasy cavalier king charles spaniel, ale jest również opisywana u innych ras typu „toy” takich jak: gryfoniki brukselskie, maltańczyki, chihuahua, pomeraniany, spaniele kontynentalne oraz yorkshire terriery. Rozwija się wtórnie do malformacji Chiariego.

Malformacja Chiariego (MC) to hipoplazja kości potylicznej, obserwowana również w medycynie człowieka, a jej konsekwencją jest zbyt mała pojemność dołu tylnego czaszki. W wyniku tego zaburzenia zmniejsza się przestrzeń dla móżdżku oraz pnia mózgu. Może zaburzać to przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR), a to z kolei może powodować rozwinięcie się jamistości rdzenia kręgowego. Syringomyelia może również powstać w wyniku każdego zaburzenia utrudniającego przepływ PMR np. nowotwory, ziarniniaki zapalne, przepuklina krążka międzykręgowego.

SM charakteryzuje się tworzeniem jam wypełnionych płynem mózgowo-rdzeniowym wewnątrz miąższu rdzenia kręgowego. Bardzo często zaburzenie to ma charakter bezobjawowy, jednakże u części psów ma nieswoisty, trudny do rozpoznania obraz. W wyniku uszkodzenia grzbietowego rogu rdzenia kręgowego, który jest najważniejszym ośrodkiem biorącym udział w przekazywaniu informacji czuciowej, dochodzi do rozwinięcia przewlekłego, niezlokalizowanego bólu neuropatycznego. Objawia się on spontaniczną wokalizacją, drapaniem okolicy ucha, tak jak miało to miejsce u pacjenta, który trafił do naszej kliniki. A także opisuje się objawy strachu przed nowymi sytuacjami i ludźmi, lęk separacyjny, zaburzenia snu. Rzadko dochodzi do bocznego skrzywienia kręgosłupa w wyniku uszkodzenia perikarionów układu dolnego neuronu ruchowego w obrębie rdzenia kręgowego. Powoduje to asymetryczne unerwienie mięśni przykręgowych prowadzące do skoliozy. Psy mogą mieć również inne zaburzenia neurologiczne takie jak np. niezborność. Pierwsze objawy pojawiają się zazwyczaj pomiędzy 6. msc a 3 rokiem życia. Tempo rozwoju choroby różni się osobniczo.

Dodatkowo u cavalier king charles spanieli jamistości rdzenia często towarzyszy PSOM, czyli pierwotne wysiękowe zapalenie ucha środkowego (ang. primary secretory otitis media). Przyczyna nie jest znana, a choroba charakteryzuje się obecnością gęstego, śluzowego czopu wypełniającego ucho środkowe.

Chorobę rozpoznaje się po obrazie klinicznym, a potwierdzenie uzyskuje się po wykonaniu tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Obserwuje się przepełnienie tyłomózgowia tkanką mózgową, a także poszerzenie całego układu komorowego wtórnie do zaburzeń przepływu PMR.

Leczenie obejmuje podawanie środków przeciwbólowych, leków zmniejszających produkcję PMR oraz glikokortykosteroidów. W skrajnych przypadkach leczeniem z wyboru jest zabieg chirurgiczny mający na celu przywrócenie prawidłowego przepływu płynu mózgowordzeniowego, lecz niestety nie zawsze przynosi pożądane rezultaty.
Bibliografia:
Richard W. Nelson, C. Guillermo Couto, Choroby wewnętrzne małych zwierząt, t. 3, wyd. 1, red. wyd. pol. prof. Roman Lechowski, Wrocław, Elsevier Urban & Partner, 2009, ISBN 978-83-7609064-1
Adriana Czerwik, Marta Płonek, Marcin Wrzosek, Malformacja Chiariego oraz jamistość rdzenia kręgowego u psów. Cz. I. Etiopatogeneza, objawy kliniczne, diagnostyka różnicowa, ”Magazyn Weterynaryjny”, 2018, nr 11
Adriana Czerwik, Marta Płonek, Marcin Wrzosek, Malformacja Chiariego oraz jamistość rdzenia kręgowego u psów. Cz. II. Możliwości diagnostyczne oraz terapeutyczne, ”Magazyn Weterynaryjny, 2019, nr 5

Autor: lek. wet. Monika Pryszcz

Tags: